گروه فرهنگی «سراج24»: روز دوشنبه در خبرها آمده بود که اصغر فرهادی، فیلمساز شناخته شده ایرانی به عنوان مدرس انستیتو فیلم دوحه انتخاب شد. موضوع فوق با توجه به انواع ورک شاپ ها و مسترکلاس ها و جلسات سخنرانی سینمایی که در نقاط مختلف جهان و در داخل کشورمان برگزار می شود شاید چندان جایی برای تحلیل وجود نداشته باشد. اما هنگامی که ترکیب برخی عناوین را در کنار هم قرار دهیم، این موضوع وارد فاز تازه ای خواهد شد. «اصغر فرهادی» و «موسسه فیلم دوحه» 2 رکن این معما هستند و این که چگونه است که آن ها در کنار هم قرار گرفته اند.
موسسه فیلم دوحه که در 5 سال اخیر با استفاده از دلارهای نفتی و همراهی شیوخ عرب و تحت پوشش فعالیت هنری سرمایه گذاری های عجیبی در عرصه سینما داشته است، همان موسسه ای می باشد که بخشی از سرمایه فیلم «فروشنده» آخرین ساخته اصغر فرهادی را به عهده داشته است. در واقع با وجود این که در تیتراژ این فیلم که همچنان روی پرده سینماهای کشور است! در کنار عنوان تهیه کننده تنها اشاره به نام اصغر فرهادی شده است اما باید عنوان کرد که «موسسه فیلم دوحه» با مشارکت کمپانی فرانسوی «ممنتو» که پیش از این تهیه کنندگی فیلم «گذشته» فرهادی را هم به عهده داشته است، به عنوان سرمایه گذاران آخرین پروژه فیلمساز اسکاری ایران می باشند. الکساندر ماله گی؛ مدیر کمپانی فرانسوی «ممنتو» بوده که قرار است به همراه «پدرو آلمادوار»، فیلمساز مطرح اسپانیایی پروژه آینده فرهادی را هم تولید کنند. اما در میان ترکیب «فرهادی» و «ماله گی»، ناگهان زنی از جهان عرب پیدا شد که از جمله افراد ثروتمند جامعه عرب و جزو خاندان پادشاه این کشور محسوب می شود.
شیخه میاسه آل ثانی دختر شاه سابق قطر و خواهر پادشاه کنونی این کشور با شعار «فیلم، همان زندگی است» موسسه ای را در قطر راه اندازی کرد که همان مسیری را دنبال می کند که در ورزش قطر نیز شیوخ عرب در پیش گرفتند. راه اندازی صنعت سینما، تربیت فیلمسازان جوان و تولید آثاری با نگره های سیاسی شیوخ عرب و البته تبلیغاتی پروپاگاندا به نفع حاکمان عرب از جمله نقشه های راه اندازی چنین موسسه ای بوده که در دل خود انستیتو و جشنواره فیلم را هم تعبیه کرده است.
انستیتو فیلم دوحه در سال های اخیر سرمایه گذاری های عجیبی را صورت داده است، چنان که بزرگان سینمای جهان در مرکز آموزشی تحت عنوان انستیتو دوره هایی را برگزار کردند و اعراب قطری با پول نفتی خود توانستند اساتیدی شناخته شده در جهان سینما را همراه خود سازند که از جمله می توان از دنیس تانوویچ کارگردان صاحب نام بوسنیایی و سازنده فیلم «سرزمین هیچکس»، کریستین مونگیو بزرگ ترین کارگردان حال حاضر سینمای رومانی، نائومی کاواسه فیلمساز شناخته شده ژاپنی و نیز الکساندر سوخوروف، کارگردان صاحب سبک روسی که امسال میهمان جشنواره جهانی فجر هم بوده است، نام برد.
جشنواره قمره نیز از سال ۲۰۱۴ شروع به کار کرد و در طی این سال ها به دنبال ایجاد جو رسانه ای به نفع سیاست های سران عرب بوده است. رویدادی تحت برنامه های گسترده قطری ها که می خواهند با پول های نفتی سینما را هم قبضه خود سازند؛ فارغ از این که هنر نیاز به گوهری چون خلاقیت دارد و نمی توان با پول آن را به دست آورد. موسسه فیلم دوحه در سال 2010 میلادی توسط خانم شیخه میاسه آل ثانی تاسیس شد و به عنوان اولین موسسه بین الملل فیلمسازی در سینمای قطر که اصولا هیچ نوع فیلم و تولیداتی پیش از راه اندازی این موسسه نداشته است، طی سرمایه گذاری کلان در حال تولید و تامین بودجه فیلم، آموزش فیلمساز بومی و برگزاری جشنواره سالانه دوحه ترایبیکا، نسل ها و قمره می باشد و موسسه «دوحه فیلم» طی 5 سال ابتدایی از راه اندازی اش در 240 فیلم سینمایی مشارکت داشته است که آمار بسیار عجیبی است و میزان سرمایه گذاری این موسسه به طور متوسط برای هر فیلم مابین 500 هزار تا 1.5 میلیون دلار بوده است.
اما نسبت فیلمساز ایرانی با این کمپانی عربی چیست؟! در واقع برخلاف فرهادی که هیچ گونه اشاره ای به این همکاری نداشته و دوست دارد خودش را به سرمایه گذار اروپایی وصل کند، باید عنوان کرد که موسسه فیلم دوحه همانند 5 فیلم دیگری که در جشنواه کن اقدام به سرمایه گذاری روی آن ها کرده است، به حمایت از فیلم فرهادی است؛ حالا فرقی نمی کند که این مشارکت در دوره پایانی ساخت فیلم «فروشنده» و پس از حمایت کمپانی «ممنتو» رخ داده باشد و در تیتراژ نهایی فیلم اشاره ای به آن نشده باشد اما با کمی دقت در اواخر تیتراژ فیلم «فروشنده» می توان عنوان «با همکاری (Association) موسسه فیلمسازی قطر و شبکه تلویزیون آرته فرانسه را مشاهده کرد. و حالا هم که فیلمساز اسکاری به عنوان مدرس در خدمت شیوخ عربی درآمده است!
